Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla Kurtuluş Savaşı sırasında milli birliği zedeleyebilecek kışkırtmalara karşı halkı bilgilendirmek ve ulusal çabayı bağımsızlıkla taçlandıracak kararları duyurmak maksadıyla 6 Nisan 1920’de kurulan Anadolu Ajansı (AA), 106. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.
Anadolu Ajansının kuruluşu, “Milli Gayret’in dönüm noktası” olarak bedellendirilen güç bir süreçte gerçekleşti.
İstanbul’un fiilen işgalinin akabinde Ulusal Çaba’ya katılmak için Anadolu’ya geçmek üzere yola çıkan aydınlardan Yunus Nadi (Abalıoğlu) ve Halide Edip (Adıvar), Geyve-Akhisar (Pamukova) İstasyonu’ndaki mola sırasında “Ankara’ya masraf gitmez bir ajans teşkilatı kurulması” fikrini kıymetlendirdi.
Yunus Nadi ve Halide Edip, ajansın ismi konuşulurken, “Türk”, “Ankara” ve “Anadolu” seçenekleri ortasından “Anadolu Ajansı”nda fikir birliğine vardı.
Yunus Nadi’nin tabiriyle “4 yahut 5 Nisan akşamı” karargah olarak kullanılan, şimdi Meteoroloji Genel Müdürlüğü olan Ziraat Mektebi’nde yemekten sonra Mustafa Kemal Paşa’ya Anadolu Ajansının kurulmasından kelam açıldı.
Bu konuşmanın akabinde Mustafa Kemal Paşa’nın talimatıyla Anadolu Ajansının kuruluşu, 6 Nisan 1920’de gerçekleşti.
“MUSTAFA KEMAL” İMZALI GENELGE TÜM YURDA GÖNDERİLDİ
“Heyeti Temsiliye” namına “Mustafa Kemal” imzalı Anadolu Ajansının kurulduğunu duyuran 8 Nisan 1920 tarihli genelge yurt geneline gönderildi.
Anadolu Ajansının kuruluşunu ilan eden tarihi genelgede, girişilen çabanın iç ve dış kamuoyuna duyurulmasının kıymeti vurgulandı.
Orijinali Osmanlıca olan genelgede, şu sözler kullanıldı:
“İslam’ın canevi olan Osmanlı Saltanatı merkezinin düşman işgaline geçmesi, bütün ülke ve ulusumuzun en büyük tehlikeyle müsabakası sonucu olarak bütün Rumeli ve Anadolu’nun giriştiği ulusal ve kutsal savaşım sırasında, Müslümanların iç ve dış en gerçek havadisle aydınlanmalarının mecburî bir gereksinme olduğu değerle göz önüne alınmış, bunun sonucu, burada en yetkili şahıslardan oluşan bir özel heyet idaresinde ‘Anadolu Ajansı’ ismi altında bir kurum kurulmuştur.
Anadolu Ajansının en süratli araçlarla vereceği havadis ve bilgi, aslında Temsilciler Heyetimizin evraklı ve asıl kaynaklarının sonucu olacağı için bu ajans bildirimlerinin oraca ve bilhassa Müdafaa-i Hukuk örgütümüzce dahi seçilecek caddelere ve toplanılacak yerlere asılması, dağıtımı, dahası bucak ve köylere dek ulaştırılması yolunda olabildiğince çok yayımlanabilmesi için ivedili düzenlemeler yapılması, sonucundan da bilgi verilmesi değerle rica olunur.”
AJANSIN KURULUŞU ANADOLU’DA HEYECANLA KARŞILANDI
AA’nın kurulması, Ulusal Gayret ve Ankara hükümetiyle ilgili gelişmeleri merak eden, içten içe bağımsızlık ateşiyle kaynayan Anadolu’da büyük heyecan yarattı.
Mustafa Kemal Paşa’nın genelgesinin akabinde yurdun dört bir yanından Ankara’ya AA’nın kurulmasına ait tebrik telgrafları geldi.
Bu telgraflarda, AA bültenlerinin dağıtımı, halka ulaştırılması konusunda her türlü çalışmaya hazır olunduğu bildiriliyordu.
Kuruluşu tüm yurda duyurulan Anadolu Ajansı, Mustafa Kemal Paşa’nın karargahı pozisyonundaki Ziraat Mektebinin bir odasında çalışmalarını sürdürdü.
Yunus Nadi, AA’nın o günlerini, şu sözlerle kaleme aldı:
“Halide Edip Hanım’la Anadolu Ajansının servislerini yapmaya başladık. O sene Ankara’nın kırkikindi yağmurları kesretle yağıyor ve adeta bazen kış görüntüsü verdiği oluyordu. Ajans için Paşa’nın karargahı olan Ziraat Mektebi’nde bir oda olarak merkez ittihaz ettik. Her gün oraya çıkıyorum ve Halide Hanım’la çalışıyoruz. Bu işte çok geçmeden İstanbul Mebusu Ali Rıza Bey de bize iltihak etti.”
İLK HABER 12 NİSAN 1920’DE YAYIMLANDI
Devrin sıkıntı şartları altında kurulan Anadolu Ajansı, birinci haberlerini 12 Nisan 1920’de servis etmeye başladı. Birinci bültende, memleketin içinde bulunduğu durum ortaya konuldu ve bu çerçevede Anadolu Ajansının kuruluş gayesine yer verildi.
Bültende, Anadolu Ajansı bültenlerinin dağıtımının taşıdığı ehemmiyetten bahsedilirken, yeniden ajans bültenlerinin dağıtımı için bir ağ kurulması ve bunun tertipli işletilmesinin gerekliliği vurgulandı.
İlk bültende hem yurt içinden hem yurt dışından haberler yer aldı.
Ajansın servis ettiği birinci bültende, şu tabirler kullanıldı:
“Devlet merkezimizin düşman işgali altına geçmesi üzerine Anadolu ve Rumeli’nin Müdafaa-i Hukuk azim ve kararlılığı içinde yiğitçe harekete geçtiği şu sıralarda, din ve vatan kardeşlerimizin en gerçek haber ve bilgiler alabilmelerini sağlamak için kurulan Anadolu Ajansı, bugünden itibaren misyona başlıyor. Bugün alınan haber ve bilgilerin oralarda da mümkün olduğu kadar fazla kimse tarafından okunup bilinmesi gereğini arz ve açıklamaya yer yoktur. Bu hedefle oralarda dahi özel örgütler meydana getirerek, her gün vereceğimiz bilgilerin telgrafhane kapılarında siyah levhalar üzerine yazılması ve kâfi araç olan yerlerde basılması, yayımlanması ve dağıtılması, nahiyelere ve hatta köylere kadar gönderilmesi konularının yerine getirilmesini hepinizin vatan ve millet sevgisinden ve yardımlarından rica ederiz. Bu başlangıçtan sonra, bugünkü son bilgiler aşağıdadır…”
BÜLTENLERİN ULAŞTIRILMASINDAKİ İHMAL “VATAN SUÇU” SAYILDI
Birinci devrinde günde en az iki bülten yayımlaması kararlaştırılan Anadolu Ajansının haberlerinin ülkenin dört bir yanına ulaştırılmasına büyük ehemmiyet verildi.
Mustafa Kemal Paşa, 18 Nisan 1920’de Anadolu Telgraf Merkezine gönderdiği genelgede, AA bültenlerinin ulaştırılmasındaki ihmali “vatan suçu” saydı.
5 Mayıs 1920 tarihli öbür bir genelgede ise AA’nın bültenlerinin en ücra noktalara kadar ulaştırılması için tüm vasıtaların kullanılması, vaktinde gelmeyen bültenler hakkında Posta ve Telgraf Merkezinden gereken incelemenin yapılması istendi.
AA’nın haberlerinin yalnızca halka değil, cephede savaşan askeri birliklere de nizamlı olarak ulaştırılması için tedbirler alındı.
Anadolu Ajansı bültenleri bunun dışında tekrar Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde İtilaf Devletleri’nin baskı, sindirme ve işgal teşebbüslerine karşı bölge halkında direnme şuurunu geliştirmek maksadıyla yayın yapan Anadolu basınına da ulaştırıldı.
AA’nın haberlerinin büyük saklılık içinde, işgal altındaki İstanbul’da halka ve Ulusal Gayret yanlısı gazetelere ulaştırılması için de ağır efor sarf edildi.
Ankara hükümetinin resmi bildirimleri, yurt dışından değerli gelişmeler, halka ikazlar, TBMM’den ve cepheden havadisler ile işgal güçlerinin kara propagandalarına karşılıklar içeren AA bültenleri büyük bir gereksinimi giderdi, adeta Ulusal Uğraş’ta ismine “basın” denilebilecek ikinci bir cepheyi açtı.
AA’NIN MİLLETLERARASI AKTİFLİĞİ HER GEÇEN GÜN ARTIYOR
Dünyanın en tesirli ve saygın haber ajansları ortasında ön sıralarda yer alan AA, en hareketli bölgelerdeki sıcak gelişmeleri anında abonelerine aktarıyor, bilhassa haberciliğin güç olduğu coğrafyalardan geçtiği haber ve güçlü görselleriyle fark yaratıyor.
AA, Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça, Fransızca, İspanyolca, Soranice, Farsça, Endonezce, Boşnakça, Arnavutça, Makedonca ve Kurmanci olmak üzere 13 lisanda abonelerine servis ettiği haber, fotoğraf ve görüntüleri ile yalnızca Türkiye’de değil, dünyada da ilgiyle takip ediliyor.
Ajans, bu lisanların yanı sıra son olarak işitme engellilerin muteber habere süratli ve kolay erişimini sağlamak gayesiyle “Eller Konuşur” isimli Türk İşaret Lisanı toplumsal medya kanalını hayata geçirdi.
Bu proje kanalına, Instagram’dan “aa.isaret”, NSosyal’den “aa_isaret” kullanıcı ismiyle ulaşılabiliyor.
Global muhabir ağı sayesinde abonelerine 7 gün 24 saat hizmet veren AA’nın, yurt içinde 81 vilayette 84 ofisi, yurt dışında ise 38 ofisi bulunuyor.
“Değişen Dünyanın Habercisi” mottosuyla memleketler arası alandaki aktifliğini her geçen gün artıran AA, 49 milletlerarası haber ajansıyla işbirliği sayesinde dünyanın dört bir yanındaki basın kuruluşlarına içerik sunuyor.
FARKINDALIK HEDEFİYLE ÇEŞİTLİ PLATFORMLAR KURULDU
Anadolu Ajansı, milletlerarası alanda temel referans kaynağı haline gelmek ve farkındalık oluşturmak misyonuyla “Yeşil Hat”, “Teyit Hattı” ve “Ayrımcılık Hattı” uygulamalarını da hayata geçirdi.
İklim değişikliği ve etraf mevzularında toplumsal şuurun oluşturulması gayesiyle kurulan “Yeşil Hat” ile etraf odaklı haberler, abonelere fiyatsız servis ediliyor.
“Ayrımcılık Hattı”, dünya genelinde son yıllarda artan ırk temelli ayrımcılıklar, kadın-erkek eşitsizliği, nefret söylemi, Müslüman aykırılığı ve yabancı düşmanlığıyla çaba mevzularında, ayrımcılık temelli olayların farklı lisanlarda haberleştirilmesini sağlayan kıymetli bir içerik üretim merkezi misyonu üstleniyor.
Türkiye’nin dezenformasyonla çabasına katkı sunmak hedefiyle kurulan “Teyit Hattı” aracılığıyla konvansiyonel ya da toplumsal medyada sirkülasyona giren haberlerin doğruluğu araştırılıp ortaya çıkan datalar kamuoyuyla paylaşılıyor.
02:00
News
Foto Galeri
Foto Galeri
Foto Galeri
Foto Galeri
Foto Galeri
Foto Galeri
