Çocuk hatalarında yeni model: Cezai ehliyet yaşı 10’a inecek, çocuk indirimi kalkacak

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Kurulu’nun hazırlayacağı raporun, çocuk adaletine yönelik müstakil bir kanun teklifine temel oluşturması bekleniyor. Netleşen ayrıntılara nazaran cezai ehliyet yaşının 10 olarak ele alınması ve bilhassa cinayet, cinsel taarruz üzere ağır cürümlerde failler için daha ağır ve indirimsiz cezaların öne çıkması öngörülüyor. Bu yaş kümesindeki çocuklara direkt mahpus cezası yerine kademeli yaptırım modeli uygulanacak.

Mahkeme süreci son deva olarak görülürken, öncesinde esirgeyici ve onarıcı düzenekler devreye alınacak. Modelin, cezalandırmadan çok çocukların korunması, kabahatten uzak tutulması ve yine topluma kazandırılmasını temel alan bütüncül bir yaklaşım içermesi planlanıyor. Yeni modelde ailelerin sorumluluğu artırılıyor. On altı yaşın altındaki bir çocuğun suça karışması durumunda mahkemeler, ebeveynlere çeşitli yükümlülükler getirebilecek. Çocuğun kontrolü, makul saatlerde konutta bulunmasının sağlanması ve rehabilitasyon süreçlerine iştirak üzere sorumlulukların yanı sıra, yükümlülüklere uymayan ailelere idari para cezası ve birtakım durumlarda mahpus cezası uygulanması da gündemde.

“ÇOCUK İNDİRİMİ” KALKIYOR

Yeni yaklaşımda bilhassa cana kast, cinayet ve tecavüz üzere ağır hatalarda faillerin cezalarının yetişkinler üzere uygulanması yahut en azından indirimlerden yararlandırılmaması planlanıyor. Böylelikle ağır hatalarda “çocuk” olmanın cezada otomatik bir indirim sebebi olmaması hedefleniyor. Mala ziyan verme, hırsızlık ve gasp üzere hataları çocuklar üzerinden örgütlü halde işleyenlere yönelik cezaların ağırlaştırılması planlanıyor. İhmali bulunan ailelerin de cezasız kalmaması öngörülüyor. Modelde “diversiyon” gibisi uygulamalarla çocukların mahkemeye çıkmadan evvel rehabilitasyon süreçlerine dahil edilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda çocukların mağdurdan özür dilemesi, ziyanı karşılaması, eğitim programlarına katılması ve topluma kazandırılmasına yönelik adımlar atılacak.

ÇOCUKLARIN YÜZDE 60’I HATA İŞLEDİĞİNİN FARKINDA DEĞİL

Meclis Komitesinin 607 tutuklu ve hükümlü çocuk ile yapılan “Suça Sürüklenen Çocuk Profili Araştırması”na çocukların kabahat şuuruna sahip olmadıkları ortaya çıktı. İştirakçilerin yüzde 60’ı, işledikleri cürmün yasal sonuçlarını evvelden bilselerdi bu hatası işlemeyeceklerini söyledi. Rapor, suça sürüklenen çocuk profilinde eğitimden kopuş, unsur kullanımı ve riskli toplumsal etrafın temel belirleyici olduğunu ortaya koydu. Ankete katılan çocukların yüzde 51,1’inin okulu bıraktığı, yaklaşık yarısının ise hiç okula devam etmediği belirlendi. Çalışmada, çocukların yüzde 40’ı konut dışında en az bir sefer fiziki şiddete maruz kaldığını, yüzde 26,9’u ise hayatında en az bir kez silah ya da bıçakla tehdit edildiğini belirtti. Yaklaşık yüzde 10’unun cinsel şiddet deneyimi yaşadığı da rapora yansıdı.